สารสนเทศกรมชลประทาน ตอนที่2:การวิเคราะห์ระบบกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ1

มาตรฐาน

จากตอนนี่แล้วบอกไว้ว่า อยากเห็นระบบสารสนเทศ ที่มีข้อมูลวิ่งเข้าหาคน แทนที่จะต้อง
ออกไปหามัน ความหมายแบบนี้คือ คนที่จะทำระบบสารสนเทศแบบนี้จะต้องไปเข้าใจหน้าทีทของแต่ละคน ถึงจะมาเสริฟข้อมูลมาให้ตรงตามหน้าที่นั้น นั่นเอง…

กรมชลประทานเป็นกรมที่ใหญ่มาก มีบุคคลกรแค่ข้าราชการ ก็ 6พันกว่าเข้าไปแล้ว แต่การแบ่งฟังก์ชั่นงานหลัก ๆ ก็ จะถูกแบ่งเป็น 3 กระบวนการ คือ กระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ กระบวนการจัดการน้ำ และบบรเทาอุทกภัย แต่ละหน่วยงานก็จะถูกแบ่งภาระกิจ ตามกระบวนการดังกล่าว เช่นพวกหน่วยงานก่อสร้างทั้งหมดก็จะทำในกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ และหน่วยงานด้านทุทกวิทยาและสำนักชลประทานต่างๆ ก็จะมีภารกิจในกระบวนการจัดการน้ำ แต่จะมีหน่วยงานสนับสนุนที่จะเข้าไปยุ่งกับทั้ง 3 กระบวนงาน เช่น พวก ออกแบบ สำรวจ กฏหมาย การเงินและอื่นๆ ถึง อย่างไรก็ตามในทางปฏิบัติก็จะต้องมีการทำงานอย่างบูรณาการระหว่างหน่วยงานด้วย

แล้วไอ้การที่จะวิเคราะห์ระบบกับเรื่องภาพรวมแบบนี้จะมาวิเคราะห์แบบที่คนเรียนITร่ำเรียนมาปกติไม่ได้ เพราะว่า กรมเองก็มีระบบสารสนเทศอยู่เดิมก็เยอะ แล้วแต่ละระบบก็สร้างกันขึ้นมาในจุดประสงค์ของหน่วยงานเองโดยเฉพาะ แถมสร้างแล้วในมิติ ของภูมิภาคยังไม่เหมือนกันเพราะพัฒนามาคนละทีของใครของมัน บางระบบเป็นแบบนี้ก็เข้าใจได้เพราะบริบทแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน หรือมีเทคโนโลยีไม่เหมือนกัน รูปแบบข้อมูลต่างกันตามมิติด้านเวลาที่พัฒนากันก่อนหลัง

ดังนั้นจะวิเคราะห์ระบบสารสนเทศมาใช้กัน ก็ต้องยอมศึกษากันหน่อย และ ก็ต้องวิเคราะห์กันไปทีละกระบวนการหลัก แต่ที่แน่ ๆ การวิเคราะห์ก็ไม่ได้นับ 1 เสียทีเดียวมันมีตัวช่วย…
ตัวช่วยก็คือ เจ้า prduct ของ PMQA หมวด 6 ของกรมครับ ซึ่งเป็นหมวดทีว่าด้วยเรื่อง คู่มือปฏิบัติงาน กระบวนงานต่าง ๆ ตัวนี้คณะทำงาน PMQA หมวดนี้ได้ทำขึ้นมาคงเหนื่อยและใช้ความพยายามมาก แต่ครั้งนี้ได้นำมาใช้ประโยชน์แล้วครับก็ได้นำมาวางยุทศาสตร์ ด้านสารสนเทศก็คราวนี้ล่ะ

การที่จะออกแบบระบบสารสนเทศขึ้นมาระบบนึ่งจะต้องทราบ Workflow ซึ่ง workflow ที่ได้จากคู่มือปฏิบัติงานต่างๆ ผนวกกับระบบสารสนเนเทศที่มีอยู่เดิม จึงจำเป็นต้องมีอีกอย่างที่ ไว้ใช้สื่อสารกันคือ แผนที่ระบบสารสนเทศ

ต่อไปนี้จะเริ่มวิเคราะห์กัน บทความจะเป็นบทความที่เขียนเพื่อเสนอกรมของคณะทำงาน เอามานำเสนอก่อน ของจริงอาจเปลี่ยนแปลงไปบ้างครับ
เริ่มจาก กระบวนการแรก
การวิเคราะห์ระบบสารสนเทศกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ
หลักการวิเคราะห์ระบบ
เนื่องจากการพัฒนาระบบสารสนเทศด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ เดิมมีการพัฒนาต่อยอดมาบ้าง แต่ก็ยังมีไม่มาก เนื่องจากการทำงานส่วนใหญ่จะอยู่ที่การติดตามด้านการก่อสร้าง ซึ่งมีหลายรูปแบบ มีการสรุปการติดตามอย่างเป็นแบบแผนอยู่แล้วแต่ยังไม่มีการพัฒนาออกมาในรูปการใช้สารสนเทศโดยเทคโนโลยี ดังนั้น การวิเคราะห์การพัฒนาระบบฯ จะยึดหลักการวิเคราะห์เพื่อให้ตรงกับรูปแบบการทำงานของกรมชลประทานดังนี้

  1. กระบวนงานต่าง ๆ และคู่มือการปฏิบัติงาน ตาม การบริหารจัดการภาครัฐหมวด 6 การจัดการกระบวนการ ( PMQA หมวด 6) กรมชลประทาน
  2. ระบบต่าง ๆ ที่มีอยู่เดิม ตามหน่วยงานต่าง
  3. แนวโน้มการพัฒนาสารสนเทศด้วยเทคโนโลยีต่างๆ ในอนาคต เพื่อให้การพัฒนาระบบมีความยั่งยืน
  4. เหมาะสมกับรูปแบบและความต้องการของบุคคลากรกรมชลประทาน ในเบื้องต้น คือ
    1. ผู้ใช้กรอกข้อมูลแล้วไม่ต้องกรอกใหม
    2. ระบบมีความเรียบง่าย ตรงกับหน้าที่ของผู้กรอกข้อมูล

หลักการทั้งหมดนี้จะต้องนำมา วิเคราะห์ควบคู่กันไปเสมอแผนที่สารสนเทศและกระบวนงานด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ
เนื่องจากกระบวนงานพัฒนาแหล่งน้ำ เป็นกระบวนงานใหญ่ มีกระบวนงานย่อยมากมาย ตามหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเดิม ระบบสาสนเทศที่มีอยู่หากจะแบ่งด้วยการตอบสนองกระบวนงาน จะแบ่งได้ 2 ลักษณะคือ 1) ตอบสนองกระบวนการ ย่อย ๆ เพียงอย่างเดียวและไม่ข้ามหน่วยงาน เช่น ระบบการจัดการ แบบก่อสร้าง ของ สำนักออกแบบวิศวกรรมฯ ระบบการจัดการพัสดุ การเงิน เป็นต้น 2) ตอบสนองกระบวนการย่อย แต่มีการกรอกข้อมูลข้ามสายงาน เช่น ระบบการติดตามและรายงานผลการปฏิบัติงานและการใช้จ่ายงบประมาณ ของกองแผนงาน ระบบสืบค้นข้อมูลโครงการในรูปแบบภาพเสมือน ๓ มิติ ของสำนักบริหารโครงการ
เพื่อเป็นการจัดกลุ่ม ระบบ ต่าง ๆ ให้สามารถดูง่าย โดยการพิจารณาผังกระบวนงานด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ มาดัดแปลงแก้ไข ให้เหมาะสมกับรูปแบบของสารสนเทศ เป็นแผนที่ระบบสารสนเทศกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ เบื้องต้นดังนี้

20140322-073211.jpg
แผนที่ระบบสารสนเทศด้านการพัฒนาแหล่งน้ำเบื้องต้น

การพิจารณานำแผนที่สารสนเทศนี้มาใช้งาน ก็เพื่อที่จะให้เกิดความเข้าใจของการไหลของข้อมูล โครงการชลประทาน เป็นสำคัญ เพราะข้อมูลโครงการชลประทานเป็นข้อมูลพื้นฐานในการอ้างถึงได้สำหรับบุคคลากรกรมชลประทาน และ ทราบกันอยู่แล้วว่า สถานะของโครงการชลประทาน จะแบ่งเป็น 1) PLANING หรือการวาง / พิจารณา โครงการ 2) MTEF การจัดทำแผนกลยุทธ์และกรอบประมาณการรายจ่ายระยะปานกลาง (สำหรับโครงการชลประทาน) 3) CONSTRUCTION การก่อสร้าง 4) Operation and Maintenance การส่งน้ำและบำรุงรักษา
การจัดทำแผนที่แบบนี้ เหมาะสมสำหรับจะดูว่า มีระบบอะไรเกี่ยวเนื่องกับข้อมูลโครงการชลประทาน บ้าง และ อยู่ในระหว่าง สถานะใด หรืออยู่ในส่วนของ กระบวนการสนับสนุนทั้งหมด (พื้นที่ด้านบน) หรือระบบจะเป็นการนำเสนอตัวชี้วัด (พื้นที่ด้านล่าง)

การอธิบายการจัดเก็บข้อมูลโครงการชลประทานต่าง ๆ ในแต่ละ สถานะ สามารถอธิบายได้ดังนี้

20140322-082522.jpg
แผนภาพแสดงการไหลของข้อมูลโครงการชลประทานต่าง ๆ ในแต่ละสถานะ

จากแผนภาพ จะเห็นว่า โหนด แต่ละ โหนด คือตัวข้อมูล ที่จะจัดเก็บ ซึ่งแบ่งตามสถานะกระบวนงาน ชี้ให้เห็นว่า ข้อมูลแต่ละโหนด ไม่ได้เป็นข้อมูลเดียวกันทั้งหมด ยกตัวอย่าง

PLANNING:
โครงการ A – เป็นข้อมูลหรือสารสนเทศที่จัดการ กระบวนงานด้าน วาง / พิจารณาโครงการ เช่น โครงการ A อาจเป็น โครงการศึกษาก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ A เป็นต้น
MTEF:
โครงการ B – เป็นข้อมูลหรือสารสนเทศที่จัดการ กระบวนงานด้าน การจัดทำแผนกลยุทธ์และกรอบประมาณการรายจ่ายระยะปานกลาง (สำหรับโครงการชลประทาน) ซึ่งเชื่อมโยงกับ โหนดที่แล้ว เช่น โครงการศึกษาก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ A ของโหนดก่อนหน้านี้ ซึ่งศึกษาทั้งหมดทุกส่วน แต่ สารสนเทศของโหนดนี้จะพิจารณาข้อมูลการจัดทำกรอบงบประมาณ เฉพาะส่วนของอาคารหัวงาน ดังนั้น โครงการ B อาจหมายถึงส่วนของ กรอบงบประมาณ (จัดตั้ง/ของบประมาณ) ของโครงการก่อสร้างเฉพาะอาคารหัวงาน ประตู/เขื่อน เก็บน้ำ ของโครงการอ่างเก็บน้ำ A
โครงการ C – เช่น สารสนเทศจัดการข้อมูล กรอบงบประมาณ (จัดตั้ง/ของบประมาณ) ของโครงการก่อสร้างเฉพาะระบบส่งน้ำและอาคารประกอบ ของโครงการอ่างเก็บน้ำ A
CONSTRUCTION:
โครงการ B – เป็นสารสนเทศจัดการข้อมูลกระบวนการก่อส้าง หลังจากจัดทำกรอบงบประมาณแล้ว และมีการอนุมัติผ่านงบประมาณแล้ว เช่น โครงการก่อสร้างเฉพาะอาคารหัวงาน ประตู/เขื่อน เก็บน้ำ ของโครงการอ่างเก็บน้ำ A
Operation and Maintenance
โครงการ E – เป็นสารสนเทศของกระบวนการด้านจัดการน้ำ หลังจากที่มีการก่อสร้างแล้วเสร็จ เช่น โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา โครงการอ่างเก็บน้ำ A

จากตัวอย่าง โครงการ B และ C เกิดจาก โหนด ของ โครงการ A เดียวกัน แต่มาจัดทำกรอบ งบประมาณ แยกส่วนกัน การจัดการข้อมูลจึงควรแยกส่วนกันด้วย
ดังนั้นการออกแบบระบบสาสนเทศ เพื่อมาจัดการข้อมูลต่าง ๆ ควรจะเก็บข้อมูลแยกตามสถานะต่าง ๆ แต่สามารถเชื่อมโยงข้อมูล โครงการชลประทาน เข้าไว้ด้วยกันได้

เรื่องการวิเคราะห์ระบบสารสนเทศ ของกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ ยังไม่จบไว้ต่อตอนหน้าครับ

https://happybirdway2u.wordpress.com/tag/rid_it/ อันนี้เป็นลิ๊งค์สำหรับไว้ติดตามเฉพาะเรื่องระบบสารสนเทศกรมชลประทานครับ

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s